راپۆرت
له‌جیهاندا 73ملێون گه‌نج بێ ئیشن‌
  11/05/2013
  1422

ئاژانسی هەواڵی گەشە:هەندرێن صالح محمد
لێکۆڵینه‌وه‌یه‌کی ڕێکخراوی كاری ‌ نێو ده‌وڵه‌تی، که‌ شەووی ڕابردوو  بڵاوکراوه‌ته‌وه‌ ڕای ئه‌گه‌یه‌نێ که‌ باشبونی باری گه‌نجان کارێکی چاوه‌ڕوان نه‌کراوه‌ بۆ خه‌ڵکی بار مامناوه‌ند لە جیهاندا ،له‌کاتێکدا ڕێژه‌ی بێکاری له‌نێوان (15-24)ساڵه‌کاندا 12.8 له‌سه‌دایه‌ له‌ساڵی 2018،به‌رامبه‌ر 12.3 له‌سه‌دا بۆ ساڵی 2013.
وه‌له‌ساڵی 2013 دا له‌سه‌ر ئاستی جیهان نزیکه‌ی 73.4 ملێۆن گه‌نج بێکار ئه‌بن،که‌ڕێژه‌که‌ زیادی کردوه‌ به‌بڕی 3.5ملێۆن به‌راورد به‌ 2007،وه‌ 0.8 ملێۆن به‌راورد به‌ 2011،به‌پێی ڕاپۆرتی(لایه‌نه‌ جیهانیه‌کانی تایبه‌ت به‌کاری گه‌نجان)
وه‌به‌شێوه‌یه‌کی گشتی ژماره‌ی گه‌نجه‌ بێکاره‌کان زیاد ده‌کات له‌ نێوان ساڵانی 2012-2018 به‌ بڕی دوو ملێون، که‌ده‌کاته‌ نزیکه‌ی 25 له‌سه‌دا.
شاره‌زایانی ڕێکخراوه‌ نێو ده‌وڵه‌تیه‌کە پێشبینی ئه‌وه‌ ده‌که‌ن(ڕیژه‌ی بێکاری له‌ناو گه‌نجاندا له‌ ساڵی 2018دا ڕو له‌زیاد بون بکات بۆ ڕێژه‌ی 12.8 له‌سه‌دا(به‌رامبه‌ر 12.6 له‌سه‌دا بۆ ساڵی 2013)له‌گه‌ڵ هه‌بونی جیاوازی گه‌شه‌کردن له‌ هه‌رێمه‌کاندا.
به‌پێی ئاژانسی(فرانس پرێس)ئابوری ناسان وای بۆ ده‌چن پێشکه‌وتنه‌ ئابوریه‌کان(خاڵی ئه‌رێنی)ه‌،له‌کاتێکدا ئه‌بێته‌ هۆی خراپبونی بارودۆخە له‌ناوچه‌کانی تردا،به‌تایبه‌ت له‌ ئاسیا.
وه‌ ڕێکخراوه‌که‌ ئه‌وه‌شی ڕاگه‌یاند که‌(یه‌کێ له‌ترسناكترین خاڵه‌کان لە ئێستادا  گومانی  چینی گه‌نجانه‌ به‌رامبه‌ر ڕێکخراوه‌ سیاسی و کۆمه‌ڵایتی – ئابوریه‌کان).
رێکخراوی كاری ‌ نێوده‌وڵه‌تی ‌کە‌ باره‌گاکه‌ی له‌ جنێڤه‌ ئه‌وه‌شی ڕونکرده‌وه‌،که‌(به‌شێك له‌و گومانە ‌ له‌ڕێگای خۆپێشاندانه‌ سیاسیه‌کانه‌وه‌ ده‌ربڕا،وه‌ك جوڵانه‌وه‌ شۆرشگێڕیه‌کان له‌ یۆنان و ئیسپانیا)،له‌کاتێکدا نیوه‌‌ی خۆپێشانده‌ران پێك هاتبون له‌ گه‌نجه‌ بێکاره‌کان.
وه‌به‌شێوه‌یه‌کی گشتی ،ڕێکخراوی كاری ‌ نێوده‌وڵه‌تی نیگه‌رانی خۆی بۆ ئه‌م بارودۆخه‌ ڕاده‌گه‌یه‌نێت به‌تایبه‌تی له‌ سێ شوێن دا:
یەكێتی ئه‌وروپا،ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست،باکوری ئه‌فریقا،که‌ڕێژه‌ی بێکاری به‌ شێوه‌یه‌کی به‌رچاو زیادی کردوه‌ به‌راورد به‌ ساڵی 2008.
لە یەكتێتی  ئه‌وروپا ڕێژه‌ی بێکاری له‌نێو گه‌نجاندا به‌رزبۆته‌وه‌ به‌بڕی 24.9 له‌ سه‌دا له‌نێوان ساڵانی 2008و2012دا.
به‌ڵام ڕێژه‌ی بێکاری له‌ نێوان گه‌نجاندا له‌م ناوچه‌یه‌داگه‌شتۆته‌ 18.1 له‌سه‌دا له‌ساڵی 2012،وه‌دواین پێشبینیه‌کانی ڕێکخراوه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کەئه‌وه‌ ده‌رده‌خات که‌ ئه‌م ڕێژه‌یه‌ له‌ 16 له‌سه‌دا که‌متر نابێت له‌ساڵی 2018 دا.
به‌ شێوه‌یه‌کی مامناوه‌ندی ڕێژەی بێكاری زیاد  ده‌کات له‌کاتێکدا خوێندکاران ڕوده‌که‌نه‌ بازاڕه‌کان به‌هۆی ده‌ست نه‌که‌وتنی کار له‌بواری شاره‌زای خۆیاندا.
هه‌رچه‌نده‌ باری گه‌نجان له‌ نه‌ته‌وه‌ ئه‌وروپیه‌کاندا به‌رده‌وام په‌ڕه‌ی یه‌که‌می ڕاگه‌یاندنه‌کانی گرتووه‌،ڕێکخراوه‌ نێوده‌وڵه‌تیه‌کان ئاماژه‌ به‌وه‌ده‌کات(که‌ ناوچه‌ تازه‌ گه‌شه‌کردوه‌کان ڕوبه‌ڕوی کێشه‌ی زۆر ده‌بنه‌وه‌له‌مه‌ڕدابین کردنی کار بۆگه‌نجان،که‌ده‌بێته‌ هۆی ناهاوسه‌نگی)
به‌م شێوه‌یه‌ ڕێژه‌ی بێکاری له‌نێو گه‌نجاندا ده‌گاته‌ 30% له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستداله‌ ساڵی 2018 دا(به‌رامبه‌ر 28.3 له‌سه‌دا له‌2012 دا)وه‌ 23.9% له‌ باکوری ئه‌فریقا(به‌رامبه‌ر 23.7 له‌سه‌دا له‌2012 دا).
وه‌ له‌ئا‌سیادا،ئێستا وه‌زعه‌که‌ زۆر باشه‌ به‌ڵام به‌ره‌و خراپ بون ده‌ڕوات به‌جۆرێ ڕێژه‌که‌ بۆ ساڵی 2018 ده‌گاته‌ 10.5 له‌سه‌دا له‌ ڕۆژهه‌ڵاتی ئاسیادا(به‌رامبه‌ر 9.5 له‌سه‌دا له‌ 2012 دا)وه‌ 14.3 له‌سه‌دا له‌ باشوری ڕۆژهه‌ڵاتی ئاسیا  و زه‌ریای هێمن (به‌رامبه‌ر 13.1 له‌سه‌دا له‌ ساڵی 2012 دا) وه‌ 9.8 له‌سه‌دا له‌ باشوری ئاسیا(به‌رامبه‌ر 9.3 له‌سه‌دا له‌ ساڵی 2012 دا).
وه‌ له‌ئه‌مریکای لاتین و کاریبی، به‌هه‌مانشێوه‌ ڕیژه‌که‌ به‌رز ده‌بێته‌وه‌ له‌ 12.9 له‌سه‌دا له‌ساڵی 2012 دا، بۆ 13.6 له‌سه‌دا بۆ ساڵی 2018.وه‌ ڕێژه‌که‌ به‌ جێگیری ئه‌مێنێته‌وه‌ له‌ 11.7 له‌سه‌دا له‌ وڵاتانی باكوری  ئه‌فریقیادا.






زیاتر ...
1
په‌ڕه‌یله‌ 1
ژماره‌ی بابه‌ت