ناوی به‌ش
ئه‌وكاته‌ی‌ كرێكارێك ده‌بینم ‌
‌ له‌به‌رامبه‌ر كرێكاره‌كاندا، ئه‌خلاقی‌ ئینسانی‌ چیمان لێ‌ ده‌خوازێ‌؟

وه‌ك كه‌سێك كه‌ ڕۆژگارێك كرێكار بووم و چه‌ندین كاری‌ جیاواز و سه‌خت و دژوارم له‌ ته‌مه‌نێكی‌ كه‌م و له‌سه‌ره‌تای‌ لاویه‌تیدا ئه‌نجامداوه‌، ئێسته‌ش كه‌ بیر له‌و ڕۆژگارانه‌ ده‌كه‌مه‌وه‌ نازانم جه‌سته‌ی‌ من چۆن به‌رگه‌ی‌ ئه‌و كاره‌ سه‌ختانه‌ی‌ گرتووه‌، به‌ڵام خۆشحاڵم كه‌ خوا ئه‌و ڕێزه‌ی‌ لێناوم كه‌ كرێكاری‌ بكه‌م و ئه‌و كاره‌ سه‌خت و دژوارانه‌ ئه‌نجام بده‌م، لانی‌ كه‌می‌ به‌رهه‌می‌ ئه‌و كرێكاری‌ كردنه‌م بریتییه‌ له‌وه‌ی‌ كه‌ ئێسته‌ هه‌ست به‌ ماندوویه‌تی‌ و ئازار و خه‌می‌ هاووڵاتییه‌ كرێكاره‌كان ده‌كه‌م و دڵ و هه‌ستم بۆیان دێته‌ كوڵ و ناخم لێوانلێوه‌ له‌ ڕێز و حورمه‌ت بۆیان، یان ئه‌و شعوره‌ی‌ پێ‌ به‌خشیووم هیچ كات خۆم له‌ كرێكارێك به‌ گه‌وره‌تر و گرنگتر نه‌زانم و به‌ڵكو له‌ ئاستیاندا هه‌ست به‌ بچوكی‌ خۆم بكه‌م، بۆیه‌ ئێسته‌ كاتێك كرێكارێك ده‌بینم، دوو دیمه‌ن له‌ یه‌ك كاتدا دێنه‌ پێشچاوم و دوو جۆر هه‌ست له‌ دڵ و ناخمدا دروست ده‌بن:

یه‌كه‌م: له‌ لایه‌كه‌وه‌ زۆر دڵخۆشم كه‌ ده‌بینم ئه‌و كرێكاره‌ ئازیزه‌ هێنده‌ هیممه‌ت به‌رزه‌ و عیززه‌تی‌ نه‌فسی‌ هه‌یه‌، ئاماده‌یه‌ به‌و شێوه‌یه‌ نان و بژێوی‌ خۆی‌ و ماڵ و مناڵه‌كه‌ی‌ په‌یدا بكات و چاوه‌ڕوانی‌ نانی‌ ده‌ستی‌ نامه‌رد و ئه‌وانیتر ناكات، ئاماده‌یه‌ تۆز و گه‌ردی‌ دونیا بچێت به‌ سه‌ر و چاویدا و ئاره‌قه‌ی‌ دونیا بڕژێ‌ له‌پێناوی‌ ئه‌وه‌ی‌ خێزان و مناڵه‌كانی‌ ئاره‌قی‌ شه‌رمه‌زاری‌ به‌رده‌م ئه‌وانیتر و نامه‌ردان نه‌ڕێژن و لوقمه‌یه‌كی‌ ساده‌ی‌ حه‌ڵاڵ بخۆن.

دووه‌م: له‌ لایه‌كی‌ دیكه‌وه‌ ئێجگار خه‌مبار و په‌رێشان و دڵگران ده‌بم، كاتێك ئه‌م هاووڵاتییه‌ كرێكاره‌ هێنده‌ ماندوو ده‌بێت و زه‌حمه‌ت ده‌كێشێ‌ تا بژێوییه‌كی‌ زۆر كه‌م و ساده‌ دابین بكات بۆ خۆی‌ و ماڵ و مناڵه‌ چاوه‌ڕوانه‌كه‌ی‌، زۆر جاریش به‌ ئێش و ئازار و نه‌خۆشییه‌وه‌ ده‌تلێته‌وه‌ و به‌ڵام له‌به‌ر ناچاری‌ و نه‌بوونییه‌كه‌ی‌ ناتوانێ‌ ده‌ست له‌و كاره‌ سه‌خت و دژواره‌ هه‌ڵگرێ‌، ته‌نانه‌ت ئاماده‌یه‌ ته‌ندروستی‌ خۆی‌ بكاته‌ قوربانی‌ نان و بژێویه‌كی‌ حه‌ڵاڵ و سه‌ربه‌رزانه‌ و ڕوو سورانه‌ بۆ خۆی‌ و خێزانه‌كه‌ی‌.

ئایا ئێمه‌ی‌ برا و خوشك و هاونیشتیمانی‌ ئه‌و به‌ڕێزانه‌، ده‌توانین هه‌ندێ‌ جار خۆمان بخه‌ینه‌ شوێنی‌ ئه‌و كرێكاره‌ به‌ڕێزه‌ی‌ كه‌ له‌ نیوه‌ شه‌ودا و یان پاش نوێژی‌ به‌یانی‌ پێخه‌فی‌ گه‌رم به‌جێ‌ ده‌هێڵێ‌ و ناو بازاڕ و شه‌قامه‌كان پاك ده‌كاته‌وه‌ یاخود ته‌نوری‌ نانه‌وایه‌ك گه‌رم ده‌كات و هه‌ویر ده‌شێلێ‌؟ یان ده‌توانین خۆمان بخه‌ینه‌ شوێنی‌ ئه‌و كرێكاره‌ی‌ كه‌ به‌ ده‌سته‌ زبره‌بووه‌ قڵیشاوه‌كانی‌ بلۆك و به‌رد و كیسه‌ گه‌چ و چیمه‌نتۆ ده‌باته‌ سه‌ر باڵه‌خانه‌ی‌ بازرگان و سه‌رمایه‌دارێك؟ یاخود به‌ گه‌رمای‌ به‌ر خۆر و له‌كاتی‌ قرچه‌ی‌ نیوه‌ڕۆ و پشووی‌ خه‌ڵكیدا، ئه‌و له‌ناو تۆزی‌ خۆڵ و گه‌چ و چیمه‌نتۆدا به‌ شێوه‌یه‌ك ڕه‌نگی‌ هه‌ڵپڕوسكاوه‌ و كه‌ ته‌نانه‌ت كه‌سه‌ نزیكه‌كانیشی‌ به‌ئاسانی‌ نایناسنه‌وه‌؟ بینیوتانه‌ كرێكارێكی‌ وره‌به‌رز و ئیراده‌ پۆڵایین به‌ سه‌رمای‌ زستاندا و به‌به‌ر باران و كڕێوه‌ی‌ تاقه‌تپڕوكێنه‌وه‌ ده‌ستی‌ له‌ناو ئاوێكی‌ سارددایه‌ و گه‌چ ده‌گرێته‌وه‌ یان كاشی‌ و په‌نجه‌ره‌ی‌ باڵه‌خانه‌ و كۆمپانیاكان پاك ده‌كاته‌وه‌؟ یاخود له‌ (غه‌سل)ێكدایه‌ و به‌ دونیایه‌ك ئیحراجییه‌وه‌ ئۆتۆمبێلی‌ دوایین مۆدێلی‌ به‌رپرس و بازرگان و شۆفێری‌ هێڵی‌ نێوان شاره‌كان ده‌شوات؟ ئه‌ی‌ قه‌ت هه‌ست و دڵ و ویژدانمان ئازاری‌ پێگه‌یشتووه‌ كاتێك كرێكارێكی‌ هه‌ژار به‌ناچاری‌ و له‌ پێناو ده‌ستخستنی‌ نانێكی‌ حه‌ڵاڵ و سه‌ربه‌رزانه‌ بۆ مناڵه‌كانی‌، به‌ گه‌رمای‌ هاوین و له‌ مانگی‌ ڕه‌مه‌زاندا ڕۆژووه‌كه‌ی‌ ناشكێنێ‌ و تینوویه‌تی‌ و برسێتی‌ نه‌یتوانیوه‌ خوا و ئه‌ركه‌ ئاینییه‌كه‌شی‌ له‌بیر بباته‌وه‌؟ یان قه‌ت خۆمان خستووه‌ته‌ شوێن ئه‌و داده‌ و باجییه‌ی‌ كه‌ له‌ عه‌یاده‌ی‌ پزیشكێكی‌ سه‌رمایه‌دار و (ڕاوچی‌ پاره‌)دا به‌ مووچه‌یه‌كی‌ زۆر كه‌م ژوور و مێزه‌كه‌ی‌ پاك ده‌كاته‌وه‌ و چایی‌ بۆ لێده‌نێت و ئه‌ویش لوتبه‌رزانه‌ مامه‌ڵه‌ی‌ له‌گه‌ڵ ده‌كات و حورمه‌تی‌ پرچه‌ سپییه‌كانی‌ ناگرێت؟ قه‌ت ویژدان و دڵمان سوتاوه‌ بۆ ئه‌و مناڵه‌ ده‌ دوانزه‌ ساڵانه‌ی‌ كه‌ له‌ به‌ر بێ‌ باوكی‌ یان په‌ككه‌وته‌یی‌ و نه‌خۆشی‌ باوك و دایكی‌ و به‌هۆی‌ هه‌ژاری‌ و نه‌بوونییه‌وه‌، په‌نای‌ بردووه‌ته‌ به‌ر كرێكاری‌ و كارێكی‌ قورس و گران ئه‌نجام ده‌دات كه‌ به‌ هیچ پێوه‌رێكی‌ ئاسمانی‌ و ئینسانی‌ بۆ ئه‌و ناشێت و نه‌گونجاوه‌؟ یاخود قه‌ت ئه‌و مناڵ و مێردمناڵانه‌مان هێناوه‌ته‌ پێشچوامان كه‌ له‌به‌ر نه‌بوونی‌ و له‌پێناوی‌ فرۆشتنی‌ بنێشت و عه‌لاگه‌یه‌كی‌ زیاتر و بۆیاخكردنی‌ پێڵاوێكی‌ زیاتردا نیوه‌ڕوان له‌ناو شه‌قامه‌كاندا ده‌مێننه‌وه‌ و به‌دیار شته‌كانیانه‌وه‌ له‌سه‌ر پارچه‌ مقه‌بایه‌ك خه‌ویان لێده‌وكه‌وێت؟

ڕۆژی‌ (1/5)ی‌ هه‌موو ساڵێك به‌ناوی‌ ڕۆژی‌ كرێكارانه‌وه‌ ناوزه‌د كراوه‌، له‌و ڕۆژه‌دا كۆڕ و سیمینار و ئاهه‌نگ ساز ده‌كرێت و دروشمی‌ بریقه‌دار و به‌یاننامه‌ی‌ زۆر و زه‌وه‌نده‌ په‌خش ده‌كرێت، به‌ڵام خۆزگه‌ له‌ بری‌ هه‌موو ئه‌وانه‌ چه‌ند كارێكی‌ ئینسانی‌ و ئه‌خلاقی‌ ئه‌نجام بدرایه‌، تا كه‌مێك له‌ ئه‌ركی‌ سه‌رشانی‌ ئه‌و كرێكاره‌ ئازیزانه‌ی‌ سوك بكردایه‌، لانی‌ كه‌م ئه‌گه‌ر ته‌نها ئه‌ركی‌ ڕۆژێكیشیان بێت.

به‌نده‌ له‌م بۆنه‌یه‌دا پێمباش و پێویسته‌ پێشنیارێك بخه‌مه‌ به‌رده‌ست ڕێكخراوه‌كانی‌ كۆمه‌ڵگه‌ی‌ مه‌ده‌نی‌ و پێشنیارێكیش بۆ سه‌رجه‌م هاووڵاتیان، به‌و مه‌به‌سته‌ی‌ به‌شێك له‌ ئه‌ركی‌ مرۆیی‌ و ئه‌خلاقیمان به‌رامبه‌ر ئه‌و هاونیشتیمانییانه‌مان به‌جێ‌ بگه‌یه‌نین، له‌ به‌رامبه‌ر هه‌ستان به‌ ڕاپه‌ڕاندنی‌ به‌شێكی‌ زۆر كه‌م له‌ به‌رپرسیارێتی‌ مرۆییماندا كه‌مێك هه‌ست به‌ ئاسوده‌یی‌ ناخ و ویژدان بكه‌ین.

1ـ بۆ نموونه‌: ئه‌گه‌ر ئێمه‌ قه‌زایه‌كی‌ هه‌رێم بهێنینه‌ پێش چاومان كه‌ به‌ لانی‌ كه‌مه‌وه‌ ته‌نها (15) سه‌نته‌ر و ڕێكخراوی‌ تێدابێت، له‌م ڕۆژه‌دا هه‌ر یه‌كێك له‌م ڕێكخراوانه‌ خه‌ڵاتی‌ ته‌نها (10) كرێكار بكه‌ن و یه‌كی‌ بڕی‌ (100,000) سه‌د هه‌زار دینار، یان مووچه‌ی‌ دوو ڕۆژ كرێكاریان پێ‌ ببه‌خشن، ئه‌وا له‌و ڕۆژه‌دا ته‌ناه له‌ یه‌ك قه‌زادا دڵی‌ (150) كرێكار خۆش ده‌كرێ‌ و ئه‌ركێكی‌ گه‌وره‌ و گرانیش نییه‌ بۆ سه‌نته‌ر و ڕێكخراوه‌كان.

2ـ بۆ هاووڵاتیان به‌گشتی‌، چه‌ند كارێكی‌ باش ده‌كه‌ین كه‌ ئه‌گه‌ر ئه‌وانه‌ی‌ فه‌رمانبه‌ر و كارمه‌ند یان مووچه‌خۆر و كاسبێكی‌ باشین و بژێوی‌ ژیانمان چه‌ند به‌رامبه‌ر له‌ هی‌ كرێكاره‌كان باشتره‌، له‌م بۆنه‌یه‌دا ـ لانی‌ كه‌م ـ هه‌ركاممان مووچه‌ی‌ ته‌نها یه‌ك ڕۆژی‌ كرێكارێك بده‌ین و پێی‌ بڵێین ئه‌مڕۆ پشوو بده‌ و كار مه‌كه‌، ئه‌وه‌ش خه‌رجی‌ ئه‌مڕۆت و من ئه‌مڕۆ له‌بری‌ تۆ ده‌بم، خۆ ئه‌گه‌ر به‌ جه‌سته‌ش نه‌توانم و ده‌رفه‌تی‌ ئه‌وه‌م نه‌بێ‌ كرێكاری‌ بكه‌م، ئه‌وا به‌ هه‌ست و دڵ ئه‌مڕۆ من كرێكارێكی‌ ساده‌م و شانازی‌ ده‌كه‌م به‌ عیززه‌تی‌ نه‌فس و وره‌ی‌ به‌رز و ئیراده‌ی‌ پۆڵایینته‌وه‌ و هاوسۆزی‌ تۆم، كه‌ ده‌توانی‌ به‌ سه‌ری‌ به‌رز و ئاره‌قه‌ی‌ نێو چاوانت بژێوی‌ خۆت و ماڵ و مناڵه‌كانت دابین بكه‌یت.

ئه‌م دوو پێشنیاره‌ ساده‌ی‌ به‌نده‌ له‌م بۆنه‌یه‌دا، ده‌كرێ‌ كه‌مێك له‌ دڵی‌ ئه‌و كرێكاره‌ ئازیزانه‌ خۆش بكات و هه‌ست به‌ بوونی‌ كه‌سانی‌ هاوسۆز و په‌رۆش و خه‌مخۆریان بكه‌ن له‌ نیشتیمانه‌كه‌یاندا، كه‌ ئه‌وان هه‌موو ڕۆژه‌كانی‌ ساڵ كرێكاری‌ ده‌كه‌ن و به‌ سه‌ختی‌ و دژوارییه‌كی‌ زۆره‌وه‌ بژێوی‌ خۆیان و خێزانه‌كانیان دابین ده‌كه‌ن.
  06/05/2013
  1383

زیاتر ...
1
په‌ڕه‌یله‌ 1
ژماره‌ی بابه‌ت